مقدمه
1392 وزارت جهاد کشاورزي داراي 113865 هکتار - طبق آمارنامه سال 1393 (phaseolus vulgaris L.) لوبیا
سطح زیر کشت و 221318 تن تولید در سطح کشور می باشد . این محصول اهمیت بالایی در تولیدات کشاورزي استان
مرکزي داشته و 13158 هکتار سطح زیر کشت و 29248 تن تولید را به خود اختصاص داده است و به لحاظ دارا بودن حدود
.( 20-24 درصد پروتئین، در تغذیه جامعه حائز اهمیت زیادي می باشد ( 4
یکی از عوامل رشد، مواد غذایی مورد نیاز گیاه است . یک ماده غذایی، عنصر شیمیایی است که براي رشد و تکثیر
گیاه ضروري می باشد . عناصر ضروري اصطلاحی است که اغلب براي شناسایی ماده غذایی گیاه استفاده می شود .
معمولا براي اینکه یک عنصر ماده غذایی در نظر گرفته شود بایستی داراي ویژگی خاصی باشد . اولین ویژگی این
است که عنصر باعث تکمیل چرخه زندگی گیاه شود . دومین ویژگی این است که عنصر دیگري نتواند جایگزین عنصر مورد
نظر بعنوان ماده غذایی مورد نیاز گیاه شودو سومین ویژگی این است که همه گیاهان نیازمند عنصر باشند . همه عناصري که
.( بعنوان ماده غذایی شناسایی شده اند، نمی توانند بطور کامل این ویژگیها را داشته باشند ( 6
هفده عنصر بعنوان ماده غذایی مورد نیاز گیاه تعیین شده اند . کربن ، هیدروژن و اکسیژن از هوا و آب کسب می
، (Ca) کلسیم ، (K) پتاسیم ، (P) فسفر ، (N) شوند . 14 عنصر دیگر که از خاك یا محلول غذایی بدست می آیند شامل : نیتروژن
می (Ni) و نیکل (Cl) کلر ، (Mo) مولیبدن ، (Zn) روي ، (B) بور ، (Cu) مس ، (Mn) منگنز ، (Fe) آهن ، (S) گوگرد ، (Mg) منیزیم
.( باشند ( 5
بعضی از عناصر بعنوان عناصر مفید مطرح می شوند که فقط می توانند براي برخی از گیاهان مفید باشند مثل
رشد گیاه را (V) و وانادیوم (Al) آلومینیوم ، (Se) برخی از عناصر نیز مانند سلنیوم .(Na) و سدیم (Co) کبالت ، (Si) سیلیسیم
بهبود می بخشند . با توجه به توسعه اطلاعات و تجزیه هاي شیمیایی ممکن است این عناصر نیز جزء عناصر ضروري طبقه
.( بندي شوند، مانند نیکل که اخیرا ( 1987 ) بعنوان عنصر ضروري معرفی گردید . ( 6
همانگونه که در بالا گفته شد یکی از عناصر ضروري گیاه لوبیا فسفر می باشد که درادامه به آن می پردازیم .