مورفولوژی خاک

1-5-1. خاک از دیدگاه یک اکوسیستم

خاکها اکوسیستم به شمار می آیند. برخی از مهمترین فرآیندهای خاک منشا بیولوژی دارند. نظیر رشد ریشه که سبب فشرده شدن ذرات، شکافته شدن خاک، افزایش فعالیت میکروارگانیسمها، تجزیه بقایای گیاهی آزاد شدن دوباره عناصر جهت استفاده مجدد گیاه می شود دیگر فرآیندهای اصلی بیولوژیکی شامل جابجایی و دگرگونی ترکیبهای ازت، فسفر و گوگرد و پویا شدن عنصر آهن است.

1-5-2.    سه بعدی بودن خاکها

همه با بعد افقی خاک به شکل سطحی آشنا هستند اما کمتر کسی است که با بعد سوم و ژرفای آن آشنایی داشته باشد. خاکشناسان خاک تن سه بعدی را پدون می نامند یطح این خاک فرد ویژه یک متر مربع و ژرفای آن یک و نیم متر است. این کوچکترین اندازه ای است که یک پدون می تواند داشته باشد تا در بر گیرنده همه ویژگیهای لازم برای رده بندی و بررسی خاک فرد باشد.

1-5-3. افق های خاک

خاک در ژرفای خود یکنواخت نبوده بلکه از لایه هایی تشکیل یافته که افق نامیده می شوند. افق های اصلی با حرف های A, E, B, C, R  نشان داده می شوند. در سطح خاک افق A وجود دارد که دارای فعالیت بیولوژیک زیاد، هوموس انباشته شده و رنگ تیره است. افق E نشان دهنده حالتی است که ماده های زیادی مانند رس و آهن از آن خارج شده اند. افق B که در آن انباشتگی سیلیکاتهای رسی، آهن، آلومینیوم، هوموس، کربنات، گچ و یا سیلیس در آن انباشته می شود. افق C که کمتر تحت فعالیتهای خاکسازی(پیدایش خاک) قرار گرفته ولی سنگهای سخت بستر را در بر نمی گیرد. در سیستمهای طبقه بندی افقهای خاک سنگ سخت و یکپارچه با حرف  Rمشخص می شود.