عنوان:
مديريت تريپس در مزارع پياز
تريپس (Thrips tabaci) يكي از آفات مهم پياز و دیگر محصولات زراعی
و باغی مي باشد. اين آفت با تغذيه از برگ ها سبب ايجاد لكه هاي سفيد متمايل به
نقره اي مي گردد. معمولاً جمعيت اين آفت تحت شرايط گرم و خشك افزايش يافته و منجر
به خسارت اقتصادي به محصول مي گردد. مراحل اولية تشكيل سوخ در پياز حساس ترين
مرحله به اين آفت مي باشد. كاربرد آفت كش هاي مختلف بر عليه اين آفت منجر به ايجاد
مقاومت در جمعيت آنها مي گردد.
تريپس پياز داراي
ميزبان هاي مختلفي شامل گراس ها و پهن برگان مي باشد. به طور كلي مي توان آن را
آفت عمومي محصولات زراعي، باغي، گلخانه ها و باغات دانست. زمستان گذراني اين آفت
در مزرعه در داخل بقاياي پياز، يونجه، مزارع غلات و ديگر محصولات مي باشد. در بهار
با گرم شدن هوا حشرات بالغ به سمت مزارع پياز پرواز مي كنند. تغذيه اين حشرات و
لاروهاي آن معمولاً از برگهاي جوان مركز پياز مي باشد و تخمگذاري اين آفت نيز در
همان مكان صورت مي پذيرد. تغذية تريپس از برگ هاي تازه روئيده در مركز پياز صورت
مي پذيرد. هم حشرات بالغ و هم لاروهاي آن از لاية مزوفيل برگ تغذيه ميكنند. اين
آفت با اندام مكندة خود باعث تخريب و تخلية سلولهاي مزوفيل و اپيدرم ميگردد. از
دست رفتن كلروفيل اين سلولها باعت ايجاد رنگ سفيد مايل به نقرهاي در محل تغذيه ميگردد
در اثر فعاليت آفت برگ دچار پيچيدگي و بد شكلي مي گردد كه انعكاس اين امر، كاهش
ميزان نهايي محصول مي باشد. اين آفت همچنين مي تواند ناقل بيماريهاي ويروسي به
پياز نيز باشد. معمولاً مزارع پياز بايستي به طور مرتب مورد سركشي و بازرسي قرار
گيرند . اين امر به خصوص در مراحل 5-4 برگي محصول به بعد اهميت دارد و در صورت
افزايش جمعيت اين آفت مبارزة شيميايي با آن، با سموم توصيه شده صورت پذيرد.
مديريت كنترل اين
آفت در مزارع پياز در مرحلة اول با عمليات زراعي قابل انجام مي باشد عمليات زراعي
كه مي توان باعث كاهش خسارت تريپس در پياز گردد شامل:
1- موقعيت مزرعه : پرهيز از كاشت پياز در مجاورت مزارع يونجه و غلات به
دليل زمستان گذراني اين آفت در اين مزارع.
2-
كشت نشاء
پياز : باعث مي شود كه مراحل اوليه رشد گياه كه به خسارت آفت حساس مي باشد سريعتر
طي شود.
3-
مديريت
ازت در مزرعه : مقادير بالاي ازت ارتباط مستقيمي با افزايش جمعيت اين آفت دارد. از
مقادير توصيه شدة ازت و آن هم در دو يا سه تقسيط استفاده كنيد.
4-
مالچ :
استفاده از مالچ كاه يا مواد ديگر اطراف گياه مي تواند باعث كاهش جمعيت تريپس
گردد.
5-
كشت
مخلوط : برخي از محصولات از قبيل هويج ، گياهان خانواده شب بو و كدوئيان و تعدادي
از گياهان زينتي از قبيل ميخك و داودي ميزبان هاي مورد علاقة تريپس مي باشند كاشت
مخلوط پياز با اين گياهان سبب مي شود كه اين آفت به سوي اين گياهان جذب شده و
خسارت آن در پياز كاهش يابد.
6-
آبياري
باراني : با شستشوي تريپس از روي برگها سبب كاهش خسارت مي شود.
7- بهداشت مزرعه و از بين بردن بقاياي گياهي سال پيش مي تواند به كاهش
جمعيت آفت كمك كند.
امروزه همچنين از روش هاي مبارزة بيولوژيك (سن اوريوس) جهت كنترل اين
آفت استفاده مي گردد.
تدوین: دکتر عباس میرزاخانی
محقق اصلاح وتهیه نهال وبذر مرکز
تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی استان مرکزی