مدیریت خاک

1-1-9. شناسایی خاک

آگاهیهای مربوط به خاک را در گزارشهای شناسایی خاک می توان یافت. شناسایی خاک توسط خاکشناسان انجام می شود که با کندن گودال در بیابانها و کشتزارها پدون ها را بررسی کرده و افقها را توصیف می نمایند. آگاهیهایی که به وسیله این کارشناسان گردآوری می شود و نیز منطقه ای را که خاک در آن بررسی شده به راههای استفاده درست از خاک و زمین کمک می نماید. به عبارت دیگر هدف از انجام این کار یافتن شیوه هایی برای استفاده اختصاصی از خاکی است که تغییر آن از نظر اقتصادی با دشواری روبرو می گردد. برای مثال اداره حفاظت خاک وزارت کشاورزی امریکا برای تولید فراورده های کشاورزی گونه ای طبقه بندی تفسیری خاک را به نام طبقه بندی استعداد زمین تدوین نموده است. این طبقه بندی به مقدار زیاد بر عاملهایی چون پستی و بلندی، اقلیم و ویژگیهای فیزیکی خاک که بهبود آنها دشوار است تکیه دارد. لیکن معمولا ویژگیهایی مانند نیروی تامین عنصرهای غذایی را نادیده می گیرد. زیرا خصوصیت آخر را می توان با افزایش کودهای شیمیایی بهبود بخشید. نقشه ها و گزارشهای شناسایی خاک نشان می دهند که خاکها با ویژگیهای متفاوت در کجا واقع شده اند.

1-9-2. فرسایش خاک

مدیریت خاک شامل اعمال روشهایی بر روی خاک است تا سود به دست آمده را به حداکثر برساند. سود یاد شده ممکن است از فراوانی تولید ذرت تا پی ریزی محکم برای جلوگیری از شکاف برداشتن یک ساختمان را در بر می گیرد. استفاده از خاک ویژگیهای آن را تغییر داده که برخی از آنها سودمند بوده و بسیاری دیگر از آنها اثر زیان بخش دارند. هنگامی که دامنه تپه ای برای کشت فرآورده ای به کار گرفته می شود، خاک آن ناحیه نسبت به فرسایش باد و آب حساستر می شود. فرسایش موجب بیرون رفتن ذره های کانی، ماده آلی، و عنصرهای غذایی از خاک شده، ضخامت خاک و ظرفیت نگهداری آب در آن کاهش می یابد. مدت زمان لازم برای تشکیل خاک جدید به اندازه ای طولانی است که از دیدگاه بشر خاکی که از راه فرسایش به هدر رفته برای همیشه از دست رفته است.

1-9-3. فشردگی خاک

هر گونه وزنی روی خاک ذره های آن را به هم می فشارد. این فرآیند فشردگی نامیده می شود. رسوبهایی که در اقیانوسها و خاکهای آبرفتی ژرف وجود دارند به طور طبیعی فشرده می شوند و نتیجه آن تشکیل سنگهای رسوبی است هنگامی که در خاک واقعی یا خاک زیرین تراکم روی می دهد، تهویه خاک خراب شده و نفوذ ریشه گیاهان در خاک به منظور جستجوی آب و عنصرهای غذایی با دشواری روبرو می شود. دانستن این موضوع که چه موقع و چگونه از خاک استفاده شود تا ویژگیهای فیزیکی مهم آن و از جمله روزنه ها آسیب نبیند، بخشی از مدیریت خاک است.

1-9-4. شوری

در منطقه های خشک و نیمه خشک آبیاریهای بسیار زیاد یا بسیار کم به افزایش نمکهای محلول و در نتیجه کاهش رشد گیاه می انجامد، با تبخیر آب از سطح خاک نمکهایی مانند کلریدها، سولفات ها و بیکربناتهای سدیم، کلسیم و منیزیم انباشته شده و هنگامی که این مسئله حاد شود تنها پایدارترین گونه ها نسبت به شوری توانایی رشد و نمو دارند.

1-9-5. آلودگی خاک

زیاد بودن نمک شکلی از عدم توازن شیمیایی در خاک به شمار می رود. دیگر ماده های شیمیایی نیز توانایی آلوده کردن خاک را داشته و استفاده نا مناسب از آفت کشها و یا کاربرد بیش از حد کودهای شیمیایی نیز باعث جلوگیری از رشد گیاه می شود. استفاده از خاک به منظور قرار دادن ماده های زائد دامی و انسانی به دلیل افزودن ماده های شیمیایی ناخواسته و یا مقدار بیش از حد ماتده های شیمیایی مناسب به آن آلودگی خاک را فراهم می آورد. ماده های شیمیایی گوناگون ممکن است از خاک شسته شده و آبهای زیرزمینی را آلوده سازند. از این رو توجه به نوع و مقدار مناسب یونها و ترکیبهای آلی و کانی در خاک بخشی از مدیریت درست خاک است.