اندازه ذره ها و چگونگی پیوستن آنها به یکدیگر

بیشتر خاکها از ذره های کانی و در اندازه های گوناگون تشکیل شده اند. نسبتهای معینی از این اندازه ها با یکدیگر ترکیب شده و بافت خاک را به وجود می آورند. بافت خاک ممکن است درشت(ریگی یا شنی)، متوسط(لومی)، یا ریز(رسی) باشد. گروه اندازه ذره ها بافت خاک و چگونگی به هم پیوستن و آرایش ذره ها ساختمان خاک را تشکیل می دهد. در بیشتر خاکها ذره های منفرد به یکدیگر چسبیده، واحدهای ساختمانی یا خاکدانه ها را بوجود می آورند. عامل چسبیدن ذره ها به یکدیگر رس و هوموس است. ساختمان خوب خاک بیشتر در جاههایی مانند خاکهای جنگلی که مورد بهره برداری قرار نگرفته اند دیده می شود. اما اینگونه ساختمان در خاکهای زراعی کمتر دیده می شود. تاثیر ساختمان خاک بر روی ویژگیهای آن بر پایه نقش ساختمان خاک در فضاهای موجود بین خاکدانه ها است که آنها را روزنه یا منفذ می نامیم.