.

روغن ذرت

ذرت تقریباً حاوی 4/5 درصد روغن می‌باشد که حدود 85 درصد این روغن در جوانه آن قرار دارد. روغن ذرت بوی ملایمی دارد و دارای ارزش غذایی زیادی می‌باشد. روغن جوانه ذرت منبع غنی از امگا- 3 (که یک اسید چرب ضروری است) می‌باشد.
مراحل جداسازی روغن جوانه ذرت به این شکل است که در فرآیند آسیاب مرطوب، جوانه جداسازی می‌شود و سپس خشک می‌گردد. سپس طی انجام عملیات مکانیکی توسط پرس‌های حلزونی مداوم تحت فشار بالا و دمای متوسط، روغن از جوانه استخراج می‌گردد. روغن خام حاصل، جهت کسب کیفیت لازم برای مصارف غذایی تصفیه می‌شود.
تصفیه شامل مراحل صمغ‌گیری، تصفیه قلیایی، رنگ بری، زمستانه کردن و بی‌بو کردن است که در طی این مراحل، صمغ‌ها، فسفولیپیدها، اسیدهای چرب آزاد، مواد رنگی، موم‌ها و … از روغن حذف شده و طعم و بوی روغن بهبود می‌یابد.

مصارف غیرغذایی روغن ذرت

از جمله مصارف غیرغذایی روغن ذرت می‌توان به مصارف دارویی (به عنوان حامل ویتامین E و سایر ترکیبات دارویی در کپسول‌ها)، ساخت مواد شیمیایی و حشره‌کش‌ها، تولید لسیتین، تهیه رنگ و لاک، ترکیبات عایق، پوشش سطوح، صابون‌سازی، نساجی و … اشاره نمود.


فواید روغن ذرت برای سلامتی

روغن ذرت نقش مهمی در تأمین اسیدهای چرب ضروری و ویتامین‌های K و E داشته و اثرات مفیدی بر سیستم قلبی- عروقی و همچنین سیستم ایمنی دارد.
این روغن حاوی مقادیر بالایی از اسیدهای چرب غیراشباع و مقادیر کمی اسیدهای چرب اشباع شده است که از این نظر نیز برای سلامتی بسیار مفید می‌باشد.
همچنین روغن ذرت غنی از فیتواسترول‌ها (استرول‌های گیاهی) است و می‌تواند میزان جذب کلسترول را بیش از 25 درصد کاهش دهد و در نتیجه، بیماری‌های قلبی- عروقی که تا حد زیادی مربوط به کلسترول خون هستند، را کاهش می‌دهد.

علاوه بر آن ذرت حاوی مقادیر زیادی از امگا- 6 (اسید چرب غیر اشباع) و ویتامین E می‌باشد و به همین دلیل برای درمان اگزما (حساسیت پوستی) و سایر بیماری‌های پوستی می‌تواند مفید واقع شود.

همچنین اسیدهای چرب لینولئیک و آراشیدونیک موجود در روغن ذرت در سلامت پوست و ساخت هورمون‌های مهم بدن به خصوص هورمون‌های جنسی و کاهش ابتلا به بیماری‌های پوستی از قبیل آکنه و اگزما بسیار موثر می‌باشند.
تحقیقات دیگری در زمینه فواید روغن ذرت نشان دادند که رژیم غذایی حاوی روغن ذرت احتمالاً یک نقش مهم کمکی در کنترل قند خون دارد و خاصیت ضد سرطانی این روغن (به خصوص سرطان روده) در آزمایشات به اثبات رسیده است، البته لازم به ذکر است که با وجود ارزش غذایی مناسب، مصرف مقادیر بالای روغن موجب چاقی و بیماری می‌گردد و لذا مصرف مناسب آن توصیه می‌گردد.
ویژگی‌های روغن ذرت

روغن ذرت پایداری زیادی نسبت به اکسیداسیون دارد و از آن می‌توان برای همه مصارف پختن، سرخ کردن کوتاه مدت و نیز سالاد استفاده نمود، این روغن دارای بوی ملایمی بوده و هم از نقطه نظر تغذیه‌ای و هم از نظر کیفیت پخت عالی می‌باشد. روغن حاصل از جوانه ذرت از لحاظ اسید لینولئیک که یک اسید چرب ضروری است، غنی می‌باشد. دلیل پایداری روغن ذرت در برابر اکسیداسیون، وجود مواد آنتی‌اکسیدان طبیعی در آن مانند اسید فرولیک و توکوفرول‌ها است. از نظر میزان توکوفرول‌ها، روغن ذرت پس از روغن جوانه گندم در مقام دوم قرار دارد. روغن ذرت منبع خوبی از ویتامین E بوده و 20-10 درصد این ویتامین را در هر وعده غذایی که معادل 14 گرم است، تأمین می‌نماید. همچنین روغن ذرت فاقد کلروفیل می‌باشد. حضور یوبی‌کینون (کوآنزیم Q) در روغن ذرت به میزان 200ppm نیز در پایداری در برابر اکسیداسیون موثر می‌باشد.
قابل ذکر است که روغن ذرت فاقد رنگدانه کلروفیل است، بنابراین مدت ماندگاری روغن ذرت، 12 تا 24 ماه می‌باشد، زیرا رنگدانه کلروفیل عمل اکسیداسیون روغن را در مقابل نور تسریع می‌کند.

ترکیبات شیمیایی: 
رنگ زرد ذرت مربوط به موادی به نام زئین Zeine و زیازانتین Zeaxanthine می باشد .

در صد گرم دانه ذرت خام مواد زیر موجود است :

          
       
کاکل ذرت دارای مواد معدنی مختلف و املاح پتاسیم و کلسیم می باشد .

در صد گرم کاکل ذرت مواد زیر موجود است :

همانطور که در جدول بالا مشاهده می شود کاکل ذرت دارای مقدار زیادی پتاسیم است وبعلت وجود این ماده معدنی است که کاکل ذرت ادرار آور است .
خواص داروئی: خواص درمانی ذرت
 ذرت دارای ارزش غذایی فراوانی است و بعلت نداشتن گلوتن (ماده چسب گندم) قابلیت تهیه نان  از آن وجود ندارد . بنابراین برای تهیه نان ذرت باید آن را با سایر غلات مخلوط کرد .
ذرت از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است "
1) پماد ذرت خشک کننده زخم ها می باشد .
2) ذرت غذای خوبی برای پیشگیری از سرطان است.
3) استفاده مداوم از ذرت از کرم خوردگی دندان جلوگیری می کند .
4)روغن ذرت کلسترول خون را پائین می آرود .
5)روغن ذرت برای درمان اگزما و بیماریهای پوستی مفید است.
خواص درمانی کاکل ذرت  کاکل ذرت را قبل از رسیدن کامل میوه یعنی قبل از پژمرده شدن می چینند و بسرعت خشک می کنند . کاکل ذرت بعد از خشک شدن رنگ قهوه ای پیدا می کند .
برای درست کردن دم کرده کاکل ذرت ،‌مقدار 30 گرم از آنرا در یک لیتر آب جوش ریخته و به مدت پنج دقیقه دم می کنند .
1-دم کرده کاکل ذرت ادرار آور است و آرام کننده دستگاه ادراری است .
2-درد و ناراحتی های دستگاه ادراری را تسکین می دهد .
3-سنگ مثانه ،‌التهاب ،‌ورم مثانه و درد مثانه را از بین می برد .
4-کاکل ذرت بطور کلی دستگاه ادراری را تمیز می کند .
بغیر از کاکل ذرت از برگ و ریشه وساقه بلال نیز استفاده طبی بعمل می آید .
1) جوشانده ساقه وسط بلال خونریزی از بینی را بند می آرود.
2) برای دفع سنگ مثانه از جوشانده برگهای بلال استفاده کنید .
3) جوشانده ریشه ذرت برای سوزش مجاری ادراری مفید است .
4) جوشانده وسط بلال درد شکم و معده را از بین می برد .
5) در قدیم برای معالجه سوزاک از جوشانده ساقه بلال استفاده می کردند .

تدوین: افشین روزبهانی، کارشناس بخش اصلاح و تهیه نهال و بذر مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی استان مرکزی

کاشت داشت برداشت یونجه

آماده سازی زمین :

یونجه گیاهی چند ساله است، لذا بازدن شخم عمیق ،دیسک ،لولر بسترکاشت آماده می شود.خاک های خوب وحاصل خیز با کلسیم کافی برای یونجه مناسب( واکنش خاک۵/۷-۵/۶= PH )است.

۲-تناوب­زراعی:
عمرمفید واقتصادی یونجه درمواردی ۷-۵ سال است وبعداز برگرداندن یونجه بعلت تثبیت ازت در خاک بوسیله ازتوباکترهای ریشه گیاه کاشت نباتات وجینی مانند سیب زمینی – غلات – یونجه درنظرگرفته می شود.

۳-تاریخ­کاشت:
یونجه را می توان دردو فصل پائیز و بهار کاشت نمود .کاشت پائیزه برکاشت بهاره ارجحیت دارد. کاشت پائیزه در مناطق سرد استان اوائل شهریور ماه ودرمناطق سردمعتدل تا اواسط شهریورماه کشت انجام گیرد.کشت بهاره: دربهار معمولا”بعداز رفع سرمای بهاره از نیمه دوم اردیبهشت ماه الی خردادماه انجام داد.

۴-عمق­وروش­کاشت:
عمق کاشت بذر حدود۲-۱ سانتیمتراست البته باتوجه به نوع خاک،عمق کاشت می تواند تغییریابد. درخاکهای رسی وسنگین کمترودرخاکهای شنی و سبک عمق کاشت میتواندکمی بیشترشود.بذرپاشی یونجه به دوطریق صورت می پذیرد.۱- دستپاش ۲- ماشینهای بذرافشان ازنکات مهم دربذرکاری یونجه ،این است که سعی شود بذر بطوریکنواخت درسطح مزرعه پخش شده وبه اندازه کافی باخاک پوشیده گردد.

۵-مصرف­کودهای­شیمیایی:
براساس آزمون خاک میزان کود مورد نیاز و روش مصرف کود شیمیایی در زراعت یونجه تعِِیین گردد. کودهای شیمیایی فسفره، پتاسیمی و برخی از کودهای ریزمغذی قبل از کشت مصرف گردند. با توجه به اینکه یونجه از خانواده لگومینوز بوده و قادر به تثبیت ازت هوا توسط باکتریهای موجود در گره های ریشه که عمدتاً از خانواده ریزوبیوم می باشد لذا مصرف ۲۵ کیلوگرم ازت خالص در هکتار (هنگام آماده سازی زمین) قبل ازکاشت توصیه می شود ( به منظور افزایش کارایی جذب ازت هوا توسط این میکروارگانیسم ها حتی المقدور از مصرف کود ازته خودداری گردد). با توجه به اثرات مفید کودهای پتاسیمی بر خصوصیات کمی و کیفی یونجه و برابری نیاز غذایی یونجه به عناصر ازت و پتاسیم، در صورت توصیه کارشناس، مصرف این کود الزامی است. در سال دوم درصورت بروز علایم کمبود عناصر غذایی به منظور بررسی وضعیت تغذیه ای کشت یونجه با مشورت کارشناس تغذیه و با انجام تجزیه برگ و آزمون خاک، کود مورد نیاز تعیین و توصیه می گردد.

۶-میزان­و­نوع­بذر­مصرفی­و­تراکم­بوته:
استفاده ازاکوتیپ های یونجه همدانی مانند(قهاوند ، فامنین و کوه زره ) دراستان توصیه می شود.
از ارقام خارجی رقم یونجه دیابلوورده دراستان دارای عملکرد بالایی می باشد.تراکم لازم برای تولید علوفه یونجه، مصرف میزان ۳۰- ۲۵ کیلوگرم بذر و فاصله ردیف کاشت ۵۰ سانتیمتر درهکتاراست.بیشترین عملکرد علوفه از مصرف این مقداربذر وفاصله ردیف کاشت ۱۶ تن علوفه خشک درهکتارحاصل شده است.تراکم لازم برای تولیدبذر، مصرف مقدار ۱۵-۱۰ کیلوگرم بذرموقع کاشت درهکتاربافاصله ردیف کاشت۵۰ سانتیمترمناسب است. که بکاری این تراکم دراستان ، دارای بیشترین عملکرد بذری باتولید ۵۰۰ کیلوگرم بذر درهکتار بوده است.

۷-آبیاری­یونجه:
یونجه در اوائل کاشت به ویژه در مرحله جوانه زنی به کم آبی و شوری خاک حساس است .بعد ازآبیاری اول برای جلوگیری از سله بستن بعد از سه روز آبیاری تکرارشود و بعداز سبز مزرعه،بسته به توع بافت خاک، مرحله فیزیولوژیکی رشد و شرایط آب و هوایی محل کشت دور آبیاری بین ۱۲-۷ روز می باشد.

۸-کنترل­علفهای­هرز:
۱-مبارزه­مکانیکی: زدن کولتیواتوربین ردیفهای یونجه .
۲-مبارزه شیمیایی: مصرف علفکش داکتال قبل از سبزشدن علف های هرز به میزان ۱۲- ۸ کیلوگرم درهکتار.
کنترل سس: روش مبارزه با سس یونجه: به دو روش می توان مزرعه را از سس پاک نمود.۱- مبارزه مکانیکی : در صورت مشاهده لکه آلوده به سس، آن قسمت از مزرعه را کاملا” سوزانده وجهت به تأخیر انداختن رشد یونجه روی آن قسمت کاه ریخته شود.۲- مبارزه شیمیایی :استفاده ازسم پاراکوات ۵-۳ لیتردرهکتار درجاهایی که علف هرز سس وجود­دارد.
کنترل آفت سرخرطومی برگ یونجه:۱-چراندن مزرعه یونجه پس ازبرداشت چین آخردراواسط آبان ماه توسط دام۲- سوزاندن بقایای یونجه دراواخرزمستان وهم زمان باشروع رشد رویشی یونجه باشعله افکن ۳- سم پاشی مزرعه توسط سمومی نظیرفوزالن،دورسبان ودیازینون درزمانیکه حداکثر جمعیت آفت را لاروهای سن ۲ تشکیل میدهند(بابررسی دقیق ومرتب جوانه های انتهایی گیاه یونجه) ۴- برداشت زودترمحصول یونجه درچین اول.
کنترل بیماری ها:۱-بیماری لکه قهوه ای یونجه که دربعضی ازمزارع استان مشاهده شده است بعدازبرداشت چین اول با قارچکش بنومیل ۵/۲-۲ درهزارسمپاشی گردد۲- بیماری باکتریایی پنتیوم یونجه، دراوائل فصل بهاربه علت رطوبت مشاهده شده است وباگرم شدن هوا ازبین میرود درصورت مبارزه باسم ردومیل(گرانوله) براساس دستورالعمل آن مصرف میشود.

۹-زمان­برداشت:
الف- برداشت علوفه چین اول یونجه تازه کشت شده براساس زمان رشد ودرمرحله ۷۵%-۵۰%گلدهی وبیشترانجام میشودولی درچینهای بعدی در مرحله ظهور ۱۵-۱۰% گلهای بنفش در مزرعه بوده زیرا دراین زمان یونجه دارای بیشترین کیفیت علوفه می باشد. توجه گردد در این زمان طول ساقه ها ی جدید یونجه اززمین ۵ وازمحل طوقه ۳-۲ سانتیمترباشد.
ب- برداشت بذر: قطع آبیاری مزرعه بذری یونجه درمرحله شروع به قهوه ای شدن غلاف هاوبرداشت غلافهای بذری درمرحله ۵۰% قهوه ای شدن آنهاانجام میگردد.

۱۰-روش­برداشت­علوفه:
درزراعت های بزرگ باماشین موورانجام میگردد وسپس با دستگاهی به نام ریک علوفه ردیف شده و بعداز ۷۲-۴۸ ساعت هواخوری با ماشین بسته بندی (بیلر) شده وپس از جمع آوری بسته ها به انبار جهت مصرف حمل میگردد.
برداشت بذر: باکمباین مخصوص برداشت نباتات دانه ریزقابل برداشت میباشد.ومحصول بذری بعدازاستحصال باید بوجاری وسس گیری وکیسه گیری شود.

تدوین: افشین روزبهانی، کارشناس بخش اصلاح و تهیه نهال و بذر